Echolink
Echolink คือชื่อของรูปแบบการติดต่อสื่อสารของนักวิทยุสมัครเล่นอีกรูปแบบหนึ่ง ที่อาศัยความสามารถของระบบอินเตอร์เน็ตและเครื่องคอมพิวเตอร์ เข้ามาช่วยเพิ่มระยะทางในการติดต่อ? ที่ภาษาอังกฤษเค้าเรียกว่า Voice Over Internet Protocal หรือ VOIP งัยครับ?? เรามาดู Echolink แบบง่าย ๆ คือ ถ้านายแดงติดตั้งโปรแกรม Echolink ลงในเครื่องคอมพิวเตอร์ที่บ้านแล้วต่ออินเตอร์เน็ตพร้อมทั้งเปิดโปรแกรม Echolink ขึ้นมา นายแดงก็จะเห็นรายชื่อสมาชิกทั้งหมดที่เปิดโปรแกรมนี้? ถ้าขณะนั้นนายดำเค้าก็ทำแบบเดียวกับนายแดง นายดำก็จะเห็นรายชื่อของสมาชิกทั้งหมดที่เปิดโปรแกรม Echolink รวมทั้งเห็นชื่อของนายแดงด้วย? ทีนี้ถ้านายแดงสั่งให้โปรแกรม Echolink ทำการคอนเน็คกับนายดำ นายแดงก็จะสามารถพูดคุยผ่านทางไมค์โครโฟนกับนายดำได้ทันทีโดยที่ทั่งสองอาจอยู่ห่างไกลกันแค่ไหนก็ได้ (ทั้งนี้เพราะระบบอินเตอร์เน็ตจะทำให้ทั้งสองคนคุยกันได้ เหมือนกันเราใช้ MSN หรือ Yahoo คุยผ่านไมค์นั้นแหล่ะ)… ซึ่งลักษณะการกระทำของนายดำและนายแดง จะเป็นการใช้งาน Echolink พูดคุยกันที่หน้าเครื่องคอมพิวเตอร์เท่านั้น โดยเราจะเรียกการใช้งานแบบนี้ว่าแบบ User หรือสถานี User
ต่อไปถ้านายแดงเอาเสียงที่ออกมาจากลำโพงเครื่องคอมพิวเตอร์ ต่อเข้าไปยังไมค์ของเครื่องรับ-ส่งวิทยุ และต่อเสียงที่ออกจากลำโพงเครื่องรับ-ส่งวิทยุเข้ากับช่องไมค์ของเครื่องคอมพิวเตอร์ (เราจะเรียกเครื่องรับ-ส่งวิทยุที่ต่อเข้ากับคอมพิวเตอร์นี้ว่าเครื่องลิงค์) ทีนี้ก็จะทำให้นายแดงสามารถคุยกับนายดำโดยผ่านเครื่องวิทยุสื่อสารอีกเครื่องหนึ่งที่ความถี่ตรงกันกับเครื่องลิ้งค์นี้ได้ และหากว่าใครคนหนึ่งสแกนความถี่ผ่านมาเจอความถี่ออกอากาศของเครื่องลิงค์ที่นายแดงเปิดเอาไว้ เค้าคนนั้นก็จะสามารถใช้วิทยุสื่อสารพูดคุยกบนายดำได้เช่นกัน โดยเค้าคนนั้นไม่ต้องรู้เรื่อง Echolink เลยก็ได้ ทั้งนี้เพราะระบบที่นายแดงทำเอาไว้ จะนำพาเสียงของเค้าคนนั้นผ่านอินเตอร์เน็ตไปยังนายดำโดยอัตโนมัติ การกระทำของนายแดงขณะนี้เค้าเรียกว่าสถานี Link (แต่นายดำยังเป็นสถานี User อยู่น่ะครับ)
แล้วระบบที่เค้าใช้กันอยู่ทุกวันนี้ล่ะ
ง่าย ๆ ก็คือถ้าเราต่อเครื่องวิทยุเครื่อง A เข้ากับคอมพิวเตอร์ที่ต่ออยู่กับอินเตอร์เน็ต (เรียกว่าสถานี Echolink A) แล้วอีกสถานที่หนึ่งเค้าก็มีวิทยุเครื่อง B ต่อเข้ากับคอมพิวเตอร์และต่ออยู่กับอินเตอร์เน็ตด้วยเช่นกัน (เรียกว่าสถานี Echolink B) จากนั้นเราก็ให้คอมพิวเตอร์ทั้งสองทำการ connect เข้าด้วยกันโดยโปรแกรม Echolink? ผลที่ตามมาคือสัญญาณที่รับได้จากวิทยุเครื่อง A ก็จะถูกส่งเข้าระบบทั้งหมดนี้ผ่านไปออกอากาศที่วิทยุเครื่อง B ได้? และในทางกลับกันสัญญาณที่รับได้จากวิทยุเครื่อง B ก็จะถูกส่งผ่านระบบไปออกอากาศที่วิทยุเครื่อง A ได้เช่นกัน?? เห็นมั๊ยล่ะครับว่าไม่ว่าวิทยุเครื่อง A และ B จะอยู่ห่างกันเพียงใดเราก็จะสามารถพูดคุยกันได้
แล้วคนที่ไม่มีทั้งอินเตอร์เน็ตและคอมพิวเตอร์ทำงัยถึงจะได้คุย Echolink กะเค้าบ้าง
ถ้าท่านที่มีเพียงวิทยุสื่อสาร (จะเป็นชนิดมือถือหรือโมบายก็ได้) โดยไม่มีอินเตอร์เน็ตและคอมพิวเตอร์ แต่บังเอิญท่านอยู่ใกล้ ๆ กับสถานี Echolink A และเปิดอยู่ในความถี่เดียวกันกับวิทยุเครื่อง A (ไม่จำเป็นต้องใส่ Duplex) ท่านก็สามารถกดคีย์วิทยุพูดออกไป โดยเครื่องวิทยุ A จะรับสัญญาณเสียงของท่านแล้วส่งเข้าไปยังคอมพิวเตอร์ที่สถานี Echolink A และส่งต่อออกไปในอินเตอร์เน็ต? ?เสียงของท่านในอินเตอร์เน็ตจะถูกส่งไปยังเครื่องคอมพิวเตอร์ที่สถานี Echolink B และถูกส่งต่อไปยังวิทยุเครื่อง B เพื่อออกอากาศในช่องความถี่ที่วิทยุเครื่อง B เปิดอยู่ (ซึ่งไม่จำเป็นว่าจะต้องเป็นความถี่เดียวกันกับวิทยุเครื่อง A ) ดังนั้นหากท่านกดคีย์วิทยุแล้วส่งเสียงเรียก CQ ออกไป เสียงของท่านก็จะถูกส่งไปออกอากาศที่สถานี Echolink B ด้วย และหากขณะนั้นมีสมาชิกท่านใดที่ได้ยินเสียงท่านจากความถี่ที่วิทยุเครื่อง B? เค้าก็จะสามารถตอบท่านกลับมาได้แบบเดียวกัน
รูปแบบของสถานี Echolink
เราสามารถกำหนดในโปรแกรม Echolink ได้ว่าจะให้ทำงานในรูปแบบใด ซึ่งขณะนี้มีอยู่ 2 รูปแบบด้วยกัน คือ แบบ User และแบบ Sysop
แบบ User นั้นการใช้งานสถานี จะต้องใช้งานที่หน้าจอเครื่องคอมพิวเตอร์เท่านั้น เวลาจะพูดออกไปก็ให้กดแป้น space bar แทนคีย์ Ptt ของเครื่องวิทยุ? เวลาพูดก็พูดใส่ไมค์ของเครื่องคอมพิวเตอร์แทนไมค์เครื่องวิทยุ? และฟังเสียงของเพื่อนสมาชิกทางลำโพงที่ต่ออยู่กับคอมพิวเตอร์แทนลำโพงของเครื่องวิทยุ? ซึ่งดู ๆ แล้วมันไม่น่าจะเป็นสถานีวิทยุสื่อสารเพราะไม่มีส่วนของเครื่องวิทยุสื่อสารมาเกี่ยวข้องเลย มีเพียงแต่นามเรียกขาน ของเราทีระบุอยู่ในโปรแกรมเท่านั้นเองที่บ่งบอกถึงการเป็นวิทยุสมัครเล่น (น่าจะเรียกเป็นสถานีคอมพิวเตอร์เสียด้วยซ้ำ)
สถานี Echolink แบบ User นี้จะต้องมีอุปกรณ์พื้นฐานดังนี้
(1) เครื่องคอมพิวเตอร์พร้อมติดตั้งระบบปฏิบัติการตั้งแต่ Windows 95 ขึ้นไป (win95 , win98 , win-me , win-xp)
(2) อินเตอร์เน็ตที่พร้อมจะใช้งาน ซึ่งอาจเป็นชนิดที่ใช้สายโทรศัพท์หมุนโมเด็ม หรือแบบ ADSL หรือแบบ Fiber Optic หรือแบบ Lead Line หรืออาจเป็นแบบใดแบบหนึ่งที่สามารถทำให้เครื่องคอมพิวเตอร์สามารถใช้งานอินเตอร์เน็ตได้ (ตลอดเวลาการใช้งาน Echolink)
(3) โปรแกรม Echolink เวอร์ชั่นใหม่ ๆ หน่อยก็ดี โดยท่านสามารถไปดาวน์โหลดได้ฟรีที่ .org
(4) ไมโครโฟนที่ใช้สำหรับคอมพิวเตอร์ และมีลำโพงที่สามารถฟังเสียงได้จากเครื่องคอมพิวเตอร์
การใช้งานแบบ User นี้ท่านสามารถใช้งานพูดคุยกับสถานี Echolink ที่เป็น User ด้วยกันหรือที่เป็น สถานีวิทยุอื่นทางความถี่ก็ได้ (กรณีคุยผ่านสถานี Link)? แต่ตัวท่านเองจะต้องนั่งอยู่หน้าเครื่องคอมพิวเตอร์เท่านั้น
สถานี Echolink แบบนี้เราสามารถต่อเสียงจากเครื่องคอมพิวเตอร์เข้ากับเครื่องวิทยุสื่อสาร เพื่อออกอากาศบริการเพื่อน ๆ สมาชิกนักวิทยุสมัครเล่นที่เค้ามีเพียงเครื่องวิทยุสื่อสาร ให้สามารถพูดคุยผ่านโปรแกรม Echolink ได้ ฉะนั้นถ้ามีสถานี Echolink แบบ Sysop นี้ออกอากาศอยู่ที่เชียงใหม่หนึ่งสถานี และมีที่สงขลาอีกหนึ่งสถานี ก็จะทำให้สมาชิกนักวิทยุสมัครเล่นสามารถคุยกันจากสงขลาถึงเชียงใหม่ได้ด้วยสายอากาศยาง ทีนี้ลองนึกดูว่า ถ้ามีสถานี Echolink แบบ Sysop อยู่ทุก ๆ จังหวัด ก็จะทำให้นักวิทยุสมัครเล่นทั่วประเทศคุยกันได้ด้วยสายอากาศยาง ใช่ไหมล่ะครับ
สถานี Echolink แบบ Sysop นี้จะต้องมีอุปกรณ์ที่เพิ่มเติมจากสถานี Echolink แบบ User คือ
(5) เครื่องวิทยุสื่อสารที่ใช้สำหรับทำเครื่องลิ้งค์ 1 เครื่อง (และขณะใช้งานอยู่ท่านจะไม่สามารถนำวิทยุเครื่องนี้มาใช้พูดคุยได้)
(6) ชุดอินเตอร์เฟส ที่ใช้ต่อระหว่างเครื่องคอมพิวเตอร์เข้ากับเครื่องวิทยุสื่อสาร ซึ่งท่านอาจทำขึ้นมาเองหรือไปขอช่วยเพื่อน ๆ ที่เค้าพอจะมีความสามารถทางด้านอิเล็คทรอนิคส์ช่วยทำให้ก็ได้
(7) ระบบสายอากาศนอกอาคาร ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความสามารถของเจ้าของสถานี Echolink ละครับว่าอยากจะให้ติดต่อได้ไกลเพียงใด และจะใช้สายอากาศแบบไหน สายนำสัญญาณอะไร ?
สถานี Echolink แบบ Sysop ยังแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ สถานี Sysop แบบ Link กับ สถานี Sysop แบบ Repeater ซึ่งทั้งสองชนิดนี้จะใช้อุปกรณ์เหมือนกัน แต่จะมีความต่างกันที่
>> การตั้งความถี่ของเครื่องวิทยุสื่อสารว่าเป็นแบบ Simplex หรือ Duplex
>> และสถานี Sysop แบบ Link จะอาศัยระบบสายอากาศของสถานี Echolink เองในการเพิ่มระยะทางของการติดต่อ ส่วนสถานี Sysop แบบ Repeater จะอาศัยสถานี Repeater ที่มีอยู่ในท้องถิ่นนั้น ๆ เป็นตัวช่วยเพิ่มระยะทางในการติดต่อสื่อสารทางความถี่ (ที่เราเรียกว่าทาง RF) อีกทอดหนึ่ง
ข้อมูลจาก www.hs9dmc.com
